Reisverslag 2007
Het is inmiddels de tweede reis dit jaar. Gezien de weg die SETW heeft ingeslagen met het bouwen van huizen en ateliers voor de allerarmsten zetten we de daad bij het woord om een tweede en een derde huis te bouwen. Deze keer exact volgens het plan van de architecten of gezien de lokale omstandigheden zo dicht mogelijk bij het originele plan. Onze dank gaat in het bijzonder uit aan Bouwgilde, Bouwmaat, Artegel en Metropa. Door deze sponsors is onafhankelijk van elkaar het benodigde bedrag beschikbaar gesteld om de twee huizen te bouwen. Omdat het de eerste of eigenlijk tweede duurzame schreden zijn dank ik deze bedrijven in het bijzonder voor het vertrouwen dat in ons gesteld wordt!
Tweede deel van de reis gaat van start na het einde van de bouw en een lokaal openingsfeest. Het doel wordt om in Ivoorkust onderzoek te doen naar de kinderarbeid. Gezien de armoede in Burkina Faso worden “Burkinabee” kinderen erop uitgezonden om op cacaoplantages te werken . Geen acht uurtjes maar twaalf. Geen vijf maar zeven dagen per week. Dus ook geen scholing en dat vaak voor enkele jaren...
Het is onze wens om naast het project in Burkina Faso met een cacaoplantage in Ivoorkust samen te werken. Afrika verander je echter niet in een dag dus ons concept van huizen en ateliers zou huizen en scholen kunnen worden. Per huis kunnen er 8 kinderen verblijven en de in ontwikkeling zijnde ateliers zijn multi-inzetbaar. Als je die kinderen het werk afpakt worden ze elders heengezonden en is er niemand gered. Als we er echter voor kunnen zorgen dat door met ons samen te werken er een (grotere) afzetmarkt naar Nederland ontstaat dan hebben wij recht van spreken en een goede kans op samenwerking. Op die manier kunnen wij ervoor zorgen dat er voor de kinderen scholing ontstaat en een langzame maar structurele verbetering teweeg wordt gebracht. Hebben we de kans en de tijd dan doen we een soortgelijk onderzoek in Liberia en Sierra Leone maar met een andere insteek.
Het woord en de daad zijn nu aan ons en ik hoop dat het een voortvarend reisverslag mag worden!
Zondag 7 oktober
De eerste dag na aankomst. Uiteraard is de belangrijkste spil om deze missie tot een goed eind te brengen de Unimog. Na even frummelen was het starten lopen dus laat de rest maar komen!
Dinsdag 9 oktober
Na een dagje liassez-passez, visa en verzekeringen regelen eindelijk concreet actie. Na het verkondigen van het grote nieuws dat er gebouwd gaan worden kregen we deze kip namens de koning! Die kunnen we alvast in onze zak steken! Voor de dierenliefhebbers..., hij leeft nog maar of we aan deze maaltijd gaan ontkomen?
Donderdag 11 oktober
Van de eerste duizend kilo cement worden gelijk stenen gemaakt. Alles met de hand uiteraard. Volgens het boekje kan er met een zak cement van 50 kilo minimaal 45 stenen gemaakt worden. Ik ben benieuwd...
Vrijdag 12 oktober
Zonder ijzer, nog meer cement en hout wordt er geen huis gebouwd...
Zaterdag 13 oktober
De jacht op zand en grind is geopend. Ik begin de bouwmaat te missen. Grind is vooralsnog moeilijk te vinden of vreselijk duur. De reden is dat ze met de hand van het land gehaald worden en op een hoopje gegooid. Ik heb toch een slordige 9 kuub beton nodig per huis voor in ieder geval de fundering? In de hoopjes ongewassen stenen wemelt het dan ook nog eens van de slangen en schorpioenen...
Maandag 15 oktober
Het werk aan de bekisting vordert en de bakstenen ook. De planning vordert wat minder maar heb ik daar niet wat vaker last van?
Woensdag 17 oktober
Met de bakstenen gaat het goed want ze zijn klaar. Van een zak cement worden op straat zo`n 70 stenen gemaakt. Deze worden dan per steen verkocht en hoe meer stenen hoe beter want cement is hier duur. Als je mensen inhuurt die stenen maken dan worden die per zak cement betaald. Na even rekenen presteren deze stenenmakers het om per zak cement net aan 40 stenen te maken... Zo blijft Afrika verassen...
De bekisting is behoorlijk groot en vraagt om meer hout, meer bewapening, meer cement en meer ijzer toch maar weer een ritje Ouaga...
Donderdag 18 oktober
Voor een beetje zeldzame pad wordt er in Nederland een complete bouw stilgelegd. Hier begrijpen ze dat niet en gaan we dus vrolijk verder...
De bekisting en de bewapening voor het eerste huis zijn klaar maar het probleem “grind” heeft zich nog steeds niet opgelost... Hopelijk lost het probleem zich sneller op dan de termieten het hout... Wat die in een dag aanrichten daar kan je nauwelijks tegenop werken!
Vrijdag 19 oktober
Bijna een wijze les vergeten die zeker in Afrika geldt: Nooit zoeken naar wat je nodig hebt maar gebruiken wat er is. Het grind wordt ingeruild voor kwarts. Een goedje wat 5 kilometer landinwaarts te vinden is via bizarre routes. De Unimog is een echte “tout terrain” dus de hele dag mee zoet geweest. De stenen worden door de oude vrouwen met de hand gespleten tot grindformaat en op hoopjes gegooid die ze een tar noemen. Toen ik zelf even zat te experimenteren met het splijten van kwarts wat neerkomt op het meppen met een stuk graniet op een grote steen met daartussen het kwarts kon een oude vrouw mijn gestuntel niet aanzien. Logisch want ik zat ook aan mijn vingers te denken. Ze mepte met een slag met ware doodsverachting het kwarts in vier stukken. Vol verbazing heb ik de hoopjes gade geslagen beseffend dat elk hoopje een onmenselijk werkje moet zijn geweest. In ieder geval de redding voor de huizen, morgen beton storten...
Dit slangetje is binnen twee uur na een beet dodelijk. De gemiddelde ontmoeting met een Afrikaner loopt echter binnen vijf minuten dodelijk af.., voor de slang...
Belangstellende voorbijgangers...
Zaterdag 20 oktober
Nog maar een tonnetje beton ingeslagen en uiteraard op de grote dag van het beton storten doemt er een bizar geluid op uit de Unimog. Toch iets te hard laten werken? Na opkrikken en een inspectie van wiellagers, aandrijfassen en cardan is er niks te vinden. Vreemd genoeg is het geluid verdwenen na deze actie. Met enige angst voor pech verlaten we de grote weg voor de prachtige maar enigszins verlaten route naar het land. Daar gelukkig heelhuids aangekomen was men al enthousiast begonnen. Vol verwachting keek ik in de bekisting en de verwachting maakte instant plaats voor verbazing. Ze hadden tot vlak onder de bewapening een mix van slecht zand met steentjes en cement gegooid (rondom) en in de bewapening enorme stenen gelegd. Waarschijnlijk waren ze zo binnen een paar uur klaar maar dat ging dus even niet door. Stenen eruit en tot minimaal 3,5 cm onder de bewapening leeggeschept. Beton vervolgens op z’n Hollands handmatig aangemaakt maar dan met kwarts... Het werdt uiteraard nachtwerk.... (4,6m3=11040kg met schepjes...)
Het eten blijft verrassen
Zondag 21 oktober
Na zo`n dagje beton storten gaat het hard met de grondstoffen. Ontkisten en op jacht naar zand en kwarts.
Dinsdag 23 oktober
Na een dagje broodnodig voertuigonderhoud en pogingen om de dynamo te fiksen weer aan de slag. De tweede bekisting is klaar en dat betekend nog meer cement, kwarts en nog meer zand... Zand staat garant voor padden en slangen; kwarts voor schorpioenen, ook voor slangen en een soort duizendpoot die net zo gemeen kan bijten als een schorpioen.
Ook al is het hier nu winter het is nog steeds vreselijk heet...
Woensdag 24 oktober
De dag van het beton storten.
Terwijl de lunch voorbereid wordt,
Pruttelt de koffie al... Yammie...
Beton in plastic is hier nog nooit vertoond en ook het trillen van beton kwam hier niet voor. Logisch misschien met hoe ze hier eigenlijk werken alleen ontkomen ze er deze keer niet aan... Het werken en vooral het samenwerken is een bijzondere mix van Afrika en Europa.
Ook het mengen is een verhaal apart. Alleen als je er bovenop zit gaat het goed, zodra je denkt dat ze het wel doorhebben en je even je aandacht elders wilt vestigen gaat het langzaam weer mis en heb je een kruiwagen met 90% stenen of één met 0% cement... Niet doen dus! Toch leren alle partijen veel van elkaar. Niet alleen weet ik nu gelijk wat wel en wat geen goed zand is door even in moeder aarde te scheppen (in Nederland koop ik dat uitsluitend bij de Bouwmaat) in Afrika weten ze nu ook hoe écht beton eruitziet (duur) en dat de hoogte uitgezet wordt met een slangetje met water en spijkers ipv met de waterpas van 60cm over een lengte van 7,5 meter ...
Donderdag 25 oktober
Terwijl de tweede fundering ontkist wordt is het ijzerwerk klaar van de eerste dus binnenkort eindelijk de vloeren storten!
Stenen halen is dagelijkse kost. Zeker omdat de Unimog meer dan 2,5 ton per lading niet ziet zitten. In het zand van vandaag eieren gevonden van een slang en begin ik me af te vragen of ik iets ecologischer te werk zou moeten en kunnen gaan...
Vrijdag 26 oktober
Bijna vergeten dat we vandaag een afspraak hadden bij de chef van Koubri. In de haast vergeten dat ik mijn Ghadaffi shirt (souvenier uit Agadez) aan had gedaan. Ik vraag me af wat hij gedacht moest hebben na mijn uitleg over het project en dat we geen religieuze noch politieke objectieven hebben...
Rechts de Koning van het land waarop ons project zich bevindt en links de Hoogste baas van het district Koubri. (soort Commissaris van de Koningin maar dan anders).
Zondag 28 oktober
Een gewapende vloer vinden ze hier volstrekt overbodig. De scheuren die je hier in zoveel huizen ziet overtuigen me echter niet in hun gelijk...
Het is eindelijk tijd om vloeren te storten. Bouwstaalmatten zijn eigenhandig gevlochten en het afdekken met plastic tegen een te snelle uitharding wordt door de Afrikaners gelaten aangezien. Het is onvoorstelbaar dat één betonijzer van rond 6mm (lengte is hier 12 meter) meer kost dan het dagloon van een arbeider, een zak cement is hier een weekloon... Hoe kan je hier ooit ontsnappen aan extreme armoede zolang je je handen al vol hebt aan alleen de primaire levensbehoeftes. Maar goed, daarom zijn we dan ook juist hier aan het bouwen...
Donderdag 1 November
Even voor de statistieken. Weegt de fundering zo`n 11 ton de vloer kan er ook wat van: 7,5 ton. Voor beide huisjes is dus zo`n 37 ton stenen, zand, water, cement of ijzer verzet. Alles met de hand geladen en gelost en met een betrekkelijk klein Unimogje. En toen moest de eerste steen nog gemetseld worden... Gelukkig gaat dat laatste volgens de regel altijd snel. Dankbaar maak ik hier gebruik van het enige rechte hout wat er te vinden is. 15mm Underlaymentplaten die voor de eerste reis van dit jaar geschonken zijn door rara: de Bouwmaat. Ze dienden toen als zijschotten voor de Magirus Deutz.
Sweet memories en gezien de vele te versjouwen tonnen volgend jaar maar weer?
Volgend jaar maar profielen meenemen? En kruiwagens want die vallen hier na aankoop binnen 100 meter zonder belading al uitelkaar. Maar dan kan ik nog wel even doorgaan met een waslijst...
Vrijdag 2 november
De dagen blijven even in het teken staan van profielen stellen en het lukt aardig om hier een beetje Europees of eigenlijk Nederlands metselwerk bij te brengen.
Wat doet ie nou weer
Voor mijn interventie ging het metselen aan twee draadjes tussen een willekeurige losse baksteen links en ééntje rechts. Een draadje op twee centimeter van de onderkant en één vanaf de bovenkant. Dan werd in de hitte van de dag specie gekwakt op droge stenen over een lengte van twee tot drie meter en daarna iemand die de kurkdroge bakstenen grofweg uitzet en daarna de enige echte metselaar die vervolgens de stenen die de specie al droog hadden gezogen recht gaat zetten. De haren rezen me te berge...
Na mijn interventie gaat alles aan één draad die tussen gestelde profielen of wat er voor door mag gaan strak staat gespannen. Hoogtes zijn vantevoren volgens de wet van de communicerende vaten uitgezet en afgeschreven en er gaat maar één steen per keer in de specie. Dan houden we vervolgens alles ook nog eens goed vochtig en zelfs dekken we na het metselen alles af met plastic... Zeker weten dat ze die Hollanders maar rare figuren vinden...
Zondag 4 november
Het land wordt officieel gemeten
Maandag 5 november
Vandaag kregen we te horen dat morgen de Hoogste baas van Koubri een bezoek aan ons project gaat brengen. Het hele dorp in rep en roer. Een hele eer voor ons want er staan nog maar net wat stenen en dan al zo`n hoog bezoek? Gelaten wachten we af wat gaat komen.
Eten gaat op z`n Afrikaans dwz; 1- met z`n allen uit één pot; 2- meestal rijst; 3- erg gezellig.
Steigers bouwen gaat 100% Afrikaans. Op deze hoogte durf ik er ook nog wel op te staan...
Dinsdag 6 november
Zo`n bezoek gaat niet zomaar. Er moet bier worden ingeslagen, twee kippen worden geofferd (en opgegeten) en er moet een afscheiding gemaakt worden.
De vegetarische schotel zat er niet in vandaag...
Afrikaanse gebruiken dienen wij slechts te respecteren. De afzetting is er één van voor het ontvangen van hoog bezoek.
Op de voorgrond alle lokale koningen, dorpsoudsten en wijze mannen. Uit respect zit geen van allen aan tafel maar geknield op de grond. Respect is enorm belangrijk in de Mossi cultuur waar wij ons middenin bevinden.
Dutch Design en Afrikaanse logica wordt hier opelkaar afgestemd
Het was een interessant bezoek met een openhartige en gastvrije uitwisseling van ideeën en gedachtes. Er werd nog eens benadrukt dat we meer dan welkom zijn en alle medewerking mogen verwachten van de overheden van Burkina. Vanaf vandaag mag ik hem bij elk probleem om hulp vragen; zeg ik al tijden dat ik bewust in Burkina begin vanwege én de armoe én het vriendelijke klimaat naar organisatie`s toe, bij deze werd dat mooi benadrukt. Een bijzondere dag...
Wordt vervolgd
Terwijl de bouw vrolijk doorgaat komen we ook tegemoet aan de wensen van de overheden hier. Alles wordt op papier gezet en samengevoegd tot een mooi dossier. Als iemand nog een mooie naam voor dit project weet...Hier het tweede huis in aanbouw Als er werkelijk geen enkel hout recht is en je hebt alleen maar een botte zaag dan is zo`n kist nog een hele klus.
""
.jpg)
